Darmverklevingen, mogelijk de oorzaak van jouw klachten.

Darmverklevingen: een onderschatte oorzaak van buik- én rugklachten

Heb je al langer last van buikpijn, een opgezette buik, wisselende stoelgang of vage rug- en bekkenklachten, zonder dat er iets “duidelijks” op een scan te zien is? Dan kunnen darmverklevingen (adhesies) een rol spelen. In deze blog lees je wat darmverklevingen zijn, hoe ze ontstaan en hoe een osteopaat kan helpen om hier mee om te gaan.

Wat zijn darmverklevingen?

Darmverklevingen – in medische taal adhesies – zijn stugge strengen of vliezen van bindweefsel, vergelijkbaar met intern littekenweefsel. Ze kunnen ontstaan tussen darmlussen onderling, maar ook tussen darmen en andere organen of de buik‑, bekken‑ en buikwand.

Normaal gesproken moeten je darmen vrij kunnen bewegen om voedsel goed voort te stuwen en te verteren.​Als er stugge bindweefselstrengen tussen de darmen zitten, wordt die bewegelijkheid beperkt en kan de darm zelfs plaatselijk nauwer worden, wat de passage van voedsel bemoeilijkt.

Mogelijke gevolgen zijn onder andere:

• Opgezette buik en een “vol” gevoel
• Onregelmatige stoelgang, obstipatie of juist diarree
• Winderigheid, misselijkheid en buikpijn
• Lage rugpijn, bekken- en soms nekklachten, doordat organen en spieren met elkaar verbonden zijn​

In ernstige gevallen kunnen adhesies zelfs leiden tot een (sub)ileus, een (gedeeltelijke) darmafsluiting die acuut medisch behandeld moet worden.

Hoe ontstaan darmverklevingen?

Adhesies zijn onderdeel van het natuurlijke genezingsproces: het lichaam vormt littekenweefsel om beschadigd weefsel te herstellen en stabiliseren. Bekende oorzaken in de buik zijn:

• Buikoperaties, zoals een blindedarmoperatie, keizersnede, baarmoeder‑ of eierstokoperaties
• Ontstekingen, bijvoorbeeld buikvliesontsteking, diverticulitis of ontsteking rond de appendix
• Infecties en darminfecties
• Trauma, zoals een harde val op de buik of een stuur in de buik bij een fietsongeluk
• Bestraling in het buik‑ of bekkengebied, bijvoorbeeld bij gynaecologische tumoren

Na abdominopelvische operaties ontwikkelt een groot deel van de patiënten adhesies; sommige onderzoeken spreken zelfs over 50–100% bij bepaalde operatietypen.​Daarnaast kunnen ook rond baarmoeder en eierstokken verklevingen ontstaan, bijvoorbeeld na operaties of ontstekingen, met mogelijke gevolgen voor menstruatiepatroon en vruchtbaarheid.

Wanneer een orgaan tijdens het herstel in contact komt met een ander orgaan of de buikwand, kan daartussen littekenweefsel ontstaan dat de twee oppervlakken met elkaar “verbindt”. Die verbinding vermindert de beweeglijkheid van het orgaan en kan via bindweefselketens ook de beweging van omliggende spieren en gewrichten beperken.

Waarom worden adhesies vaak niet gevonden?

Vrijwel iedereen ontwikkelt in de loop van zijn leven intern littekenweefsel. Veel adhesies worden niet gezien op standaardonderzoeken zoals röntgen, echo, CT of MRI, omdat ze vaak dun zijn en vooral een functioneel probleem (bewegingsbeperking) geven in plaats van een duidelijk “massa‑beeld”.

De enige manier om adhesies met zekerheid te zien is een kijkoperatie (laparoscopie).
Maar: elke nieuwe operatie vergroot op zichzelf weer de kans op extra verklevingen, waardoor artsen hier terughoudend mee zijn als er geen duidelijke medische noodzaak is.

Daarom is de combinatie van: ziekte‑ en operatieweg‑anamnese (welke operaties/ontstekingen heb je doorgemaakt?), de aard en locatie van je klachten en lichamelijk onderzoek belangrijk om te beoordelen of verklevingen mogelijk een rol spelen in je klachtenpatroon.

Kunnen verklevingen alleen in de darmen klachten geven?

Nee, verklevingen kunnen zich ook vormen rond andere organen: bijvoorbeeld lever, baarmoeder, eierstokken of blaas. Omdat organen via fasciale structuren verbonden zijn met spieren, pezen en gewrichten, kan bewegingsverlies in één gebied klachten geven in een heel ander deel van het lichaam.

Voorbeelden:

• Darmverklevingen in de dunne darm die lage rugpijn of bekkenklachten in stand houden
• Verklevingen rond de baarmoeder die een trekkend gevoel in onderbuik en onderrug geven
• Spanningsklachten in de bovenrug door beperkte mobiliteit van lever of maagregio​

Dit betekent niet dat elke rugpijn door verklevingen komt, maar wel dat het zinvol is hiernaar te kijken als reguliere onderzoeken niets opleveren en je een duidelijke “buikgeschiedenis” hebt.

Viscerale mobilisatie en darmverklevingen

Er is beperkt, maar interessant onderzoek gedaan naar het effect van viscerale mobilisatie (handmatige mobilisatie van buikorganen) op adhesies. In een diermodel met ratten bleek dat specifieke mobilisatietechnieken de ernst en het aantal postoperatieve adhesies konden verminderen en in sommige gevallen adhesies konden “losmaken”.

Belangrijk om te benadrukken: dit onderzoek is gedaan bij dieren, onder gecontroleerde omstandigheden, maar het geeft wel ondersteuning voor het idee dat gerichte mobilisatie van buikorganen een rol kan spelen bij het beïnvloeden van verklevingen en hun gevolgen.

In de klinische praktijk zie ik regelmatig dat het mobiliseren van de buik, darmen en omliggende structuren klachten kan verminderen, bijvoorbeeld bij terugkerende buikpijn, obstipatie, lage rugpijn of bekkenklachten. Dit blijft altijd aanvullend aan, en nooit in plaats van, reguliere medische zorg.​

Hoe kan een osteopaat helpen bij darmverklevingen?

Als osteopaat onderzoek ik de bewegingsvrijheid en glijvlakken van je organen: kunnen de darmen goed langs elkaar en langs de buikwand bewegen, en hoe gedragen omliggende structuren – zoals bekken, wervelkolom en diafragma – zich?​
Ik kijk zowel naar de interne spanning (organen en buikfascia) als naar de spanning in spieren en gewrichten eromheen.

Wanneer ik bewegingsverlies vind dat past bij jouw klachten en voorgeschiedenis, maak ik een behandelplan met zachte manuele technieken gericht op:

• Het verbeteren van de mobiliteit en glijvlakken van darmen en buikorganen
• Het verminderen van spanning in de ophangsystemen van de organen
• Het herstellen van balans in rug, bekken en buikwand​

Doel is niet om littekenweefsel “weg te masseren” – littekens blijven littekens – maar om de gevolgen van dat weefsel voor beweging, doorbloeding en spanning zo gunstig mogelijk te beïnvloeden. Daarom wordt behandeling altijd afgestemd op jouw klachten, medische voorgeschiedenis en eventuele lopende zorg bij specialist of huisarts.

Wanneer is osteopathie zinvol en wanneer niet?

Osteopathie kan zinvol zijn als je:

• Langdurige buik‑, rug‑ of bekkenklachten hebt die begonnen of verergerden na een buikoperatie, ontsteking of trauma
• Terugkerende buikpijn, opgeblazen gevoel of stoelgangsproblemen hebt zonder duidelijke oorzaak in regulier onderzoek
• Gevoel hebt dat “alles trekt” in je buik‑ en bekkengebied, zeker rond littekens

Bij alarmsymptomen zoals acute heftige buikpijn, koorts, aanhoudend braken, bloed bij de ontlasting of tekenen van een ileus, is altijd eerst acute medische beoordeling nodig door huisarts of spoedeisende hulp. Osteopathie is in zulke situaties niet geschikt als eerste stap, maar kan eventueel later een aanvullende rol spelen in het herstel.

Osteopathie bij darmverklevingen in Amsterdam

Herken je iets van je eigen klachten in dit verhaal en heb je een historie van operaties, ontstekingen of trauma in de buik?​In mijn praktijk in Amsterdam onderzoek ik graag samen met jou of darmverklevingen of andere viscerale spanningen een rol kunnen spelen in je klachten, en welke behandeling daar het beste bij past.

Je kunt me altijd mailen met je vraag of direct online een afspraak maken.

‍

‍